คณะรัฐมนตรีมีมติอนุมัติหลักการร่างกฎกระทรวงการผลิตสุรา (ฉบับที่ ..) พ.ศ. ....  ตามที่กระทรวงการคลัง เสนอ ซึ่งร่างกฎกระทรวงดังกล่าวเป็นการแก้ไขเพิ่มเติมกฎกระทรวงการผลิตสุรา พ.ศ. 2565 เพื่อปรับปรุงหลักเกณฑ์และเงื่อนไขที่เกี่ยวข้องกับการผลิตสุราใน 4 ประเด็น ได้แก่ 1) การแก้ไขหลักเกณฑ์และเงื่อนไขของผู้ยื่นคำขอรับใบอนุญาตผลิตสุราจากโรงอุตสาหกรรมสุราขนาดกลาง 2) การแก้ไขหลักเกณฑ์และเงื่อนไขของโรงอุตสาหกรรมสุราขนาดกลาง 3) การแก้ไขหลักเกณฑ์ และเงื่อนไขเกี่ยวกับสถานที่ตั้งของโรงอุตสาหกรรมสุรากลั่นขนาดเล็กและขนาดกลาง และ 4) การแก้ไขคำนิยามเกี่ยวกับโรงอุตสาหกรรมสุราแช่ชนิดเบียร์ประเภทผลิตเพื่อขาย ณ สถานที่ผลิต โดยการกำหนดหลักเกณฑ์ต่าง ๆ มุ่งให้ผู้ประกอบการโรงอุตสาหกรรมสุราทั้งขนาดเล็กและขนาดกลาง ผลิตสินค้าที่มีคุณภาพได้มาตรฐาน ไม่ก่อให้เกิดความเดือดร้อนรำคาญหรืออันตรายแก่ประชาชนบริเวณใกล้เคียง และสถานประกอบการต้องมีระบบบำบัดน้ำเสีย ตั้งอยู่ห่างจากแหล่งน้ำสาธารณะไม่น้อยกว่า 100 เมตร และไม่ก่อให้เกิดมลภาวะต่อสิ่งแวดล้อม ทั้งนี้เพื่อเป็นการส่งเสริมความสามารถในการแข่งขันของผู้ประกอบอุตสาหกรรมสุราขนาดเล็กและขนาดกลาง ให้ได้นำภูมิปัญญาพื้นบ้านและสุราชุมชนมาต่อยอดอุตสาหกรรม และยังเป็นการสนับสนุนให้เป็นอีกหนึ่ง Soft Power ของไทยอีกด้วย

คณะรัฐมนตรีมีมติอนุมัติหลักการร่างกฎกระทรวงการผลิตสุรา (ฉบับที่ ...) พ.ศ. ... ตามที่กระทรวงการคลัง เสนอ
    1. ร่างกฎกระทรวงการผลิตสุรา (ฉบับที่...) พ.ศ. ... เพื่อส่งเสริมความสามารถในการแข่งขันทางการค้าของผู้ประกอบอุตสาหกรรมสุราขนาดเล็กและผู้ประกอบอุตสาหกรรมสุราขนาดกลาง ตามนโยบายการสร้างโอกาสต่อยอดจากอุตสาหกรรมเดิมเพื่อส่งเสริม Soft Power ของประเทศ และนโยบายการยกระดับการบริการภาครัฐ
มีวัตถุประสงค์เป็นการปรับปรุงหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขเกี่ยวกับการขอใบอนุญาตและการออกใบอนุญาตผลิตสุราตามกฎกระทรวงการผลิตสุรา พ.ศ. 2565 ให้สอดคล้องกับบริบทของการประกอบธุรกิจผลิตสุราในปัจจุบัน และตอบสนองต่อนโยบายการสร้างโอกาสต่อยอดจากอุตสาหกรรมเดิมเพื่อส่งเสริม Soft Power ของประเทศ โดยการปรับใช้ภูมิปัญญาพื้นบ้านและสุราชุมชน และนโยบายการยกระดับการบริการภาครัฐให้ตอบสนองต่อความต้องการของประชาชนมากยิ่งขึ้นของรัฐบาล (ตามที่นายกรัฐมนตรีได้แถลงนโยบายของคณะรัฐมนตรีต่อรัฐสภา เมื่อวันที่ 12 กันยายน 2567) รวมทั้งเพื่อเป็นการช่วยลดข้อจำกัดในการเข้าสู่ธุรกิจของผู้ประกอบอุตสาหกรรมสุรารายใหม่ ส่งเสริมและสนับสนุนความสามารถในการแข่งขันทางการค้า เปิดโอกาสในการสร้างรายได้และการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจของผู้ประกอบอุตสาหกรรมสุราขนาดเล็กและผู้ประกอบอุตสาหกรรมสุราขนาดกลาง โดยยังคงไว้ซึ่งหลักการสำคัญในเชิงประโยชน์ของรัฐที่มีเป้าประสงค์ให้การบริหาร  
การจัดเก็บภาษีและการควบคุมคุณภาพมาตรฐานการผลิตสุราเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพเพื่อความปลอดภัยของผู้บริโภค รวมทั้งกระบวนการผลิตสุราที่ต้องไม่กระทบต่อสิ่งแวดล้อมเกินสมควร
     2. กระทรวงการคลัง โดยกรมสรรพสามิต จึงได้ดำเนินการยกร่างกฎกระทรวงการผลิตสุรา (ฉบับที่ ...) พ.ศ. ...ซึ่งเป็นการแก้ไขเพิ่มเติมกฎกระทรวงการผลิตสุรา พ.ศ. 2565 เพื่อปรับปรุงหลักเกณฑ์และเงื่อนไขที่เกี่ยวข้องกับการผลิตสุราใน 4 ประเด็น ได้แก่ 1) ประเด็นการแก้ไขหลักเกณฑ์และเงื่อนไขของผู้ยื่นคำขอรับใบอนุญาตผลิตสุราจากโรงอุตสาหกรรมสุราขนาดกลาง 2) ประเด็นการแก้ไขหลักเกณฑ์และเงื่อนไขของโรงอุตสาหกรรมสุราขนาดกลาง 3) ประเด็นการแก้ไขหลักเกณฑ์ และเงื่อนไขเกี่ยวกับสถานที่ตั้งของโรงอุตสาหกรรมสุรากลั่นขนาดเล็กและขนาดกลาง และ 4) ประเด็นการแก้ไขคำนิยามเกี่ยวกับโรงอุตสาหกรรมสุราแช่ชนิดเบียร์ประเภทผลิตเพื่อขาย ณ สถานที่ผลิต ซึ่งมีสาระสำคัญดังนี้

3. กระทรวงการคลัง โดยกรมสรรพสามิตได้ดำเนินการรับฟังความคิดเห็นของผู้มีส่วนได้เสียต่อร่างกฎกระทรวงฉบับดังกล่าว โดยได้มีการรับฟังความคิดเห็นจากผู้มีส่วนเกี่ยวข้องผ่านเว็บไซต์กรมสรรพสามิต (www.excise.go.th) และระบบกลางทางกฎหมาย (www.law.go.th) ระหว่างวันที่ 25 ธันวาคม 2567 ถึงวันที่ 9 มกราคม 2568 รวม 16 วัน ซึ่งมีประเด็นในการรับฟังความคิดเห็นรวม 4 ประเด็น ดังนี้ 1) ความคิดเห็นในภาพรวม 2) ความคิดเห็นต่อการกำหนดให้โรงอุตสาหกรรมสุรากลั่นที่ตั้งอยู่ห่างจากแหล่งน้ำน้อยกว่า 100 เมตร ให้มีระบบบำบัดน้ำเสียที่มีมาตรฐานเพื่อป้องกันผลกระทบต่อแหล่งน้ำสาธารณะและสิ่งแวดล้อม 3) ความคิดเห็นต่อการกำหนดให้สามารถตั้งโรงอุตสาหกรรมสุราขนาดกลางได้โดยไม่ต้องเป็นโรงอุตสาหกรรมสุราขนาดเล็กมาก่อน 1 ปี และ 4) ความคิดเห็นต่อการกำหนดให้โรงอุตสาหกรรมสุราแช่ชนิดเบียร์สดที่จะนำเบียร์สดออกจำหน่ายนอกสถานที่ผลิตต้องใช้ภาชนะที่มีมาตรฐานและออกแบบสำหรับการบรรจุเบียร์สดเพื่อเป็นการรักษาและควบคุมคุณภาพ ปรากฏว่ามีผู้แสดงความคิดเห็นผ่านเว็บไซต์ทั้งหมด 31 ราย และมีผู้แสดงความคิดเห็นโดยการส่งเป็นหนังสือถึงกรมสรรพสามิตโดยตรง 1 ราย ซึ่งส่วนใหญ่เห็นด้วยกับร่างกฎกระทรวงดังกล่าว รวมทั้งมีข้อเสนอแนะ บางประการ

1 สุราแช่มักจะได้จากการหมักผลิตผลทางการเกษตร เช่น ธัญพืช หรือผลไม้ต่าง ๆ และตามพระราชบัญญัติสุรา พ.ศ. 2493 และที่แก้ไขเพิ่มเติม ได้ให้คำจำกัดความคำว่า “สุราแช่” ไว้ว่า สุราที่ไม่ได้กลั่นและให้หมายความรวมถึงสุราแช่ที่ได้ผสมกับสุรากลั่นแล้วแต่ยังมีแรงแอลกอฮอล์ไม่เกิน 15 ดีกรีด้วย เช่น เบียร์ ไวน์ สปาร์กลิ้งไวน์ และสุราแช่พื้นเมือง ทั้งนี้ ประกาศกรมสรรพสามิตเรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการผลิตสุราเพื่อการค้าและการนำสุราออกจากโรงอุตสาหกรรมเพื่อตรวจวิเคราะห์ในขั้นตอนการผลิต ได้กำหนดนิยามไว้ ดังนี้

1) เบียร์ คือ สุราแช่ที่ได้จากการหมักสารละลายที่ได้จากการต้มสกัดมอลต์ ข้าวบาร์เลย์กับฮอป หรือผลิตภัณฑ์จากฮอปโดยอาจใช้คาร์โบไฮเดรตจากวัตถุดิบอื่น ๆ เป็นส่วนผสมในการต้มสกัดด้วยหรือไม่ก็ได้

2) ไวน์ คือ สุราที่ได้จากการหมักผลไม้จำพวกองุ่นหรือผลิตภัณฑ์จากผลองุ่น

3) สปาร์กกลิ้งไวน์ คือ ไวน์ที่มีการเติมก๊าซคาร์บอนไดออกไซต์ หรือการเกิดก๊าซคาร์บอนไดออกไซต์จากการหมักครั้งที่ 2 ในขวดหรือภาชนะที่ปิดสนิท

4) สุราแช่พื้นเมือง คือ สุราแช่ที่ได้จากการหมักวัตถุดิบจำพวกน้ำตาล เช่น กระแช่ หรือน้ำตาลเมา หรือจากวัตถุดิบจำพวกข้าว เช่น อุ น้ำขาว หรือสาโท หากผสมสุรากลั่นต้องมีแอลกอฮอล์ไม่เกิน 15 ดีกรี

5) สุราแช่อื่น คือ สุราแช่ที่ได้จากการหมักวัตถุดิบที่มิใช่ผลไม้หรือผลิตภัณฑ์จากผลไม้และมิใช่เบียร์และ สุราแช่พื้นบ้าน

2 สุราแช่ที่ไม่ใช่สุราแช่ชนิดเบียร์ หมายความถึง ไวน์ สปาร์กกลิ้งไวน์ สุราแช่พื้นเมือง และสุราแช่อื่น

3 ข้อ 14 (2) กรณีสุราแช่ที่ไม่ใช่สุราแช่ชนิดเบียร์ที่ผลิตจากโรงอุตสาหกรรมสุราขนาดเล็ก ผู้ยื่นคำขอรับใบอนุญาตต้อง

(ก) เป็นสหกรณ์หรือกลุ่มเกษตรกรที่จดทะเบียนตามกฎหมายว่าด้วยสหกรณ์ หรือ

(ข) เป็นวิสาหกิจชุมชนตามกฎหมายว่าด้วยการส่งเสริมวิสาหกิจชุมชน หรือ

(ค) เป็นองค์กรเกษตรกรที่ขึ้นทะเบียนตามกฎหมายว่าด้วยกองทุนฟื้นฟูและพัฒนาเกษตรกร หรือ

(ง) เป็นนิติบุคคลประเภทห้างหุ้นส่วนสามัญจดทะเบียน ห้างหุ้นส่วนจำกัด หรือบริษัทจำกัดตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ที่หุ้นส่วนหรือผู้ถือหุ้นทุกคนเป็นบุคคลธรรมดา ซึ่งมีสัญชาติไทยเว้นแต่กรณีนิติบุคคลที่ประสงค์จะขอรับใบอนุญาตผลิตสุราโดยอาศัยสนธิสัญญาที่ประเทศไทยเป็นภาคีหรือมีความผูกพันตามพันธกรณี ให้หุ้นส่วนหรือผู้ถือหุ้นเป็นไปตามบทบัญญัติและเงื่อนไขของสนธิสัญญานั้น

4 สุรากลั่นมักจะได้จากการนำสุราแช่ที่ผลิตจากธัญพืช รากพืช ผลผลิตจากน้ำตาล หรือผลไม้ แล้วนำมากลั่น และตามพระราชบัญญัติสุราฯ ได้ให้คำจำกัดความคำว่า “สุรากลั่น” ไว้ว่า สุราที่ได้กลั่นแล้วและให้หมายความรวมถึง สุรากลั่นที่ได้ผสมกับสุราแช่แล้ว แต่มีแรงแอลกอฮอล์เกินกว่า 15 ดีกรีด้วย ทั้งนี้ ประกาศกรมสรรพสามิต เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการผลิตสุราเพื่อการค้าและการนำสุราออกจากโรงอุตสาหกรรมเพื่อตรวจวิเคราะห์ในขั้นตอนการผลิตได้กำหนดนิยามของประเภทของสุรากลั่นไว้ 6 ประเภท

1) เอทานอล คือ สุรากลั่นที่มีแรงแอลกอฮอล์ตั้งแต่ 99.5 ดีกรีขึ้นไป สำหรับนำไปใช้เป็นเชื้อเพลิง

2) สุราสามทับ คือ สุรากลั่นที่มีแรงแอลกอฮอล์ตั้งแต่ 80 ดีกรีขึ้นไป

3) สุราขาว คือ สุรากลั่นที่ปราศจากเครื่องย้อมหรือสิ่งผสมปรุงแต่ง มีแรงแอลกอฮอล์ต่ำกว่า 80 ดีกรี

4) สุราผสม คือ สุรากลั่นที่ใช้สุราขาวหรือสุราสามทับมาปรุงแต่ง มีแรงแอลกอฮอล์ต่ำกว่า 80 ดีกรี

5) สุราปรุงพิเศษ คือ สุรากลั่นที่ใช้สุราสามทับมาปรุงแต่ง มีแรงแอลกอฮอล์ต่ำกว่า 80 ดีกรี

6) สุราพิเศษ คือ สุรากลั่นที่ทำขึ้นตามแบบสุราต่างประเทศโดยใช้กรรมวิธีพิเศษ มีแรงแอลกอฮอล์ต่ำกว่า 80 ดีกรี ซึ่งแบ่งเป็น 2 ประเภท คือ 1.ประเภทวิสกี้ บรั่นดี รัม ยิน หรือสุราแบบต่างประเทศอย่างอื่น และ 2.ประเภทเกาเหลียง เชี่ยงชุน บุ้นกุ่ยโล่วหรือสุราแบบจีนอย่างอื่น

5 สุราขาว คือ สุรากลั่นที่ปราศจากเครื่องย้อมหรือสิ่งผสมปรุงแต่ง มีแรงแอลกอฮอล์ต่ำกว่า 80 ดีกรี

6 ข้อ 15 (3) กรณีสุรากลั่นชนิดสุราขาวที่ผลิตจากโรงอุตสาหกรรมสุราขนาดเล็ก ผู้ยื่นคำขอรับใบอนุญาตต้อง

(ก) เป็นสหกรณ์หรือกลุ่มเกษตรกรที่จดทะเบียนตามกฎหมายว่าด้วยสหกรณ์ หรือ

(ข) เป็นวิสาหกิจชุมชนตามกฎหมายว่าด้วยการส่งเสริมวิสาหกิจชุมชน หรือ

(ค) เป็นองค์กรเกษตรกรที่ขึ้นทะเบียนตามกฎหมายว่าด้วยกองทุนฟื้นฟูและพัฒนาเกษตรกร หรือ

(ง) เป็นนิติบุคคลประเภทห้างหุ้นส่วนสามัญจดทะเบียน ห้างหุ้นส่วนจำกัด หรือบริษัทจำกัดตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ที่หุ้นส่วนหรือผู้ถือหุ้นทุกคนเป็นบุคคลธรรมดา ซึ่งมีสัญชาติไทย เว้นแต่กรณีนิติบุคคลที่ประสงค์จะขอรับใบอนุญาตผลิตสุราโดยอาศัยสนธิสัญญาที่ประเทศไทยเป็นภาคีหรือมีความผูกพันตามพันธกรณี ให้หุ้นส่วนหรือผู้ถือหุ้นเป็นไปตามบทบัญญัติและเงื่อนไขของสนธิสัญญานั้น

7 ข้อ 16 (2) โรงอุตสาหกรรมสุราแช่ที่ไม่ใช่สุราแช่ชนิดเบียร์ ซึ่งเป็นโรงอุตสาหกรรมสุราขนาดเล็กต้องเป็นไปตามหลักเกณฑ์และเงื่อนไข ดังนี้

(ก) ต้องแยกออกจากที่อยู่อาศัยอย่างชัดเจน

(ข) ต้องผลิตสุราที่มีคุณภาพและมาตรฐานตามที่อธิบดีประกาศกำหนด

(ค) ต้องใช้ผลผลิตทางการเกษตรเป็นวัตถุดิบหรือส่วนประกอบในการผลิต

(ง) ต้องตั้งอยู่ในทำเลและสภาพแวดล้อมที่เหมาะสม มีพื้นที่เพียงพอที่จะผลิตสุรา โดยไม่ก่อให้เกิดอันตราย เหตุเดือดร้อนรำคาญ หรือความเสียหายต่อบุคคลหรือทรัพย์สินของผู้อื่น

(จ) ต้องใช้เครื่องจักรหรืออุปกรณ์การผลิตสุราแช่ตามมาตรฐานที่อธิบดีประกาศกำหนด

(ฉ) ต้องปฏิบัติตามกฎหมายเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมและกฎหมายเกี่ยวกับการสาธารณสุขที่เกี่ยวข้องกับกิจการโรงอุตสาหกรรมสุรา

8 เบียร์สด (Draft Beer) จะเป็นชนิดของเบียร์ที่เน้นวิธีการเสิร์ฟเบียร์มากกว่าการเน้นกระบวนการผลิต โดยเบียร์ใด ๆ ที่ถูกเก็บในถังและเสิร์ฟจากก็อกโดยไม่ได้ผ่านการพาสเจอไรซ์ (pasteurization) จะสามารถเรียกได้ว่าเป็นเบียร์สด ไม่ว่าจะเป็นคราฟท์เบียร์หรือเบียร์ที่ผลิตจากโรงอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ก็ตาม ซึ่งเบียร์สดจะมีความสดใหม่และมีรสชาติที่สดชื่นกว่าเบียร์ในขวดหรือกระป๋อง เพราะเบียร์ในถังถูกเก็บภายใต้ความดันและมีโอกาสสัมผัสกับออกซิเจนและแสงน้อยกว่า ซึ่งช่วยรักษาคุณภาพของเบียร์ได้ดีกว่า อย่างไรก็ตาม เบียร์สด (Draft Beer) และคราฟเบียร์ (Craft Beer) มีความแตกต่างกัน ทั้งในด้านการผลิต ซึ่งคราฟท์เบียร์ถูกนิยามตามกระบวนการผลิตและขนาดของโรงเบียร์ ในขณะที่เบียร์สดถูกนิยามตามวิธีการเสิร์ฟในด้านรสชาติ คราฟท์เบียร์จะมีรสชาติที่หลากหลายกว่าเบียร์สด เนื่องจากเป็นเบียร์ฝีมือที่ผลิตขึ้นจากโรงเบียร์ขนาดเล็ก ส่วนเบียร์สดจะสามารถเป็นเบียร์ใด ๆ ก็ได้ ไม่ว่าจะเป็นคราฟท์เบียร์หรือเบียร์จากแบรนด์ใหญ่

9 ถัง Keg เป็นถังบาร์เรลขนาดเล็กทำจากแสตนเลสสตีลใช้ในการบรรจุและขนส่งเบียร์ รวมถึงเครื่องดื่มแอลกอฮอล์หรือไม่มีแอลกอฮอล์อื่น ๆ อีกด้วย เนื่องจากถัง Keg มีความสามารถในเก็บเครื่องดื่มและทนแรงดัน จึงทำให้สามารถรักษาความสดใหม่ในเครื่องดื่มได้ดี

#ครม.เห็นชอบร่างกฎกระทรวงการผลิตสุราส่งเสริมอุตสาหกรรมสุราขนาดเล็ก-กลาง #สุราพื้นบ้าน #สุราชุมชน 

# SoftPower #กระทรวงการคลัง #นโยบายรัฐบาล20กระทรวง