จากปัจจุบันที่ประชาชนนิยมบริโภคอาหารในร้านปิ้ง-ย่าง เป็นจำนวนมาก และผู้ประกอบการได้นำก๊าซกระป๋องมาใช้กับเตาปิ้งย่างอย่างแพร่หลาย นายเอกนัฏ พร้อมพันธุ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม มีความห่วงใยในความปลอดภัยของประชาชนที่ใช้บริการ เนื่องจากก๊าซกระป๋องแม้จะเป็นก๊าซบิวเทนที่มีน้ำหนักเบากว่าก๊าซ LPG แต่หากมีการนำมาใช้อย่างผิดวิธี เช่น การนำกระป๋องบรรจุก๊าซที่ใช้แล้วไปบรรจุก๊าซบิวเทนซ้ำ หรือ นำไปบรรจุก๊าซ LPG จะเป็นอันตรายจนอาจเกิดการระเบิดใส่ผู้บริโภคได้ เนื่องจากกระป๋องบรรจุก๊าซดังกล่าวถูกออกแบบมาให้ใช้งานได้เพียงครั้งเดียว จึงได้กำชับให้สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.) เร่งประกาศให้“ก๊าซกระป๋อง” เป็นสินค้าควบคุม เพื่อคุ้มครองความปลอดภัยของประชาชน อย่างไรก็ตามผู้บริโภค และผู้ประกอบการร้านค้าปิ้งย่างจะต้องระมัดระวังการใช้งานด้วย โดยจะต้องอ่านฉลากคำเตือนและปฺฏิบัติตามคำแนะนำของผู้ผลิตอย่างเคร่งครัด  

(8 พ.ค. 68) นายเอกนัฏ พร้อมพันธุ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม เปิดเผยว่า ปัจจุบันร้านอาหารประเภท ปิ้ง-ย่าง เป็นที่นิยมของผู้บริโภคเป็นอย่างมาก ซึ่งร้านดังกล่าวมักนำก๊าซกระป๋องมาใช้กับเตาปิ้งย่าง และพบว่ามีการนำกระป๋องที่ผ่านการใช้งานแล้วมาบรรจุก๊าซใหม่ ซึ่งเสี่ยงเกิดการระเบิด เนื่องจากก๊าซกระป๋องถูกออกแบบมาให้ใช้ครั้งเดียวแล้วทิ้ง ห้ามใช้ซ้ำโดยเด็ดขาด

ซึ่งที่ผ่านมา มีข่าวการเกิดอุบัติเหตุก๊าซกระป๋องระเบิดในร้านอาหารอยู่บ่อยครั้ง จึงได้สั่งการให้สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.) เร่งประกาศให้ “ก๊าซกระป๋อง” เป็นสินค้าควบคุมโดยเร็ว เนื่องจากมีความเกี่ยวข้องกับความปลอดภัยของประชาชน อย่างไรก็ตาม แม้จะมีมาตรฐานควบคุมความปลอดภัยแล้ว แต่ผู้บริโภคก็ต้องใช้งานก๊าซกระป๋องให้ถูกต้องตามวิธีการใช้งานและคำเตือนที่ระบุไว้อย่างเคร่งครัด เพราะกระป๋องที่บรรจุก๊าซบิวเทนสำหรับเตาพกพานั้น ถูกออกแบบมาให้ใช้ครั้งเดียวแล้วทิ้ง ไม่สามารถนำมาใช้ซ้ำได้ โดยเฉพาะการนำไปบรรจุก๊าซ LPG ซึ่งเป็นก๊าซคนละประเภทกัน เพราะกระป๋องไม่สามารถทนความดันได้เหมือนถังก๊าซ LPG ตามบ้านเรือนทั่วไปที่ทำมาจากเหล็ก จึงอยากเตือนประชาชนว่าอย่านำไปใช้งานผิดประเภท เพื่อความปลอดภัยทางด้านนายวันชัย พนมชัย เลขาธิการสำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.) กล่าวว่า ขณะนี้ มาตรฐาน “กระป๋องบรรจุก๊าซบิวเทน – ไม่สามารถบรรจุซ้ำได้ มอก. 4449 -2568” เป็นมาตรฐานภาคสมัครใจ 

ที่กำลังจะประกาศราชกิจจานุเบกษาในเดือนมิถุนายน 2568 เพื่อคุ้มครองความปลอดภัยของประชาชน เนื่องจากปัจจุบันมีการใช้งานก๊าซกระป๋องกันอย่างแพร่หลาย ทั้งในร้านอาหารและกิจกรรมเดินป่าต่าง ๆ ซึ่งก๊าซกระป๋องสำหรับเตาพกพานั้นบรรจุก๊าชบิวเทน และกระป๋องถูกออกแบบมาให้ใช้ครั้งเดียวแล้วทิ้ง ไม่สามารถบรรจุซ้ำได้ ที่สำคัญไม่สามารถเติม LPG (ก๊าซที่ใช้ในครัวเรือนทั่วไป) เนื่องจากก๊าซ LPG ให้ความดันที่สูงกว่าก๊าซบิวเทน ทำให้กระป๋องไม่สามารถทนความดันได้ จึงอาจทำให้กระป๋องระเบิดเป็นอันตรายกับประชาชน

ทั้งนี้ ข้อกำหนดที่สำคัญของมาตรฐาน มอก.4449-2568 กระป๋องบรรจุก๊าซบิวเทนที่ได้มาตรฐาน ฉบับนี้ คือ 

• มีการทดสอบความทนความดันผิดรูป และทนความดันระเบิด เพื่อป้องกันการระเบิด

• มีข้อกำหนดให้กระป๋องมีอุปกรณ์ป้องกันการระเบิด เช่น ระบบระบายความดัน รวมถึงวาล์วที่สามารถตรวจจับอุณหภูมิ เมื่ออุณหภูมิสูงขึ้น วาล์วจะเปิดอัตโนมัติ เพื่อระบายความดัน ทำให้กระป๋องไม่ระเบิด 

มีคำเตือนอันตรายที่ฉลาก เช่น เก็บให้ห่างจากเปลวไฟ ห้ามบรรจุซ้ำ

• มีวิธีการติดตั้งก๊าซกระป๋อง ควรติดตั้งตามที่ผู้ผลิตแนะนำ

นอกจากนี้ ไม่ควรซื้อมาเก็บไว้ในบริเวณที่อากาศร้อนเป็นเวลานาน เพราะอาจทำให้กระป๋องก๊าซเสื่อมสภาพได้ ซึ่งขณะนี้ สมอ. อยู่ระหว่างเตรียมเสนอเข้าที่ประชุมบอร์ด สมอ. เพื่อพิจารณาให้ความเห็นชอบ ให้เป็นสินค้าควบคุมโดยเร็วต่อไป 

สำหรับบิวเทนเป็นก๊าซไม่มีสี ติดไฟได้ ซึ่งได้มาจากกระบวนการกลั่นน้ำมันดิบ มีการใช้กันอย่างแพร่หลายในหลากหลายอุตสาหกรรมเนื่องจากคุณสมบัติทางกายภาพและทางเคมีที่มีน้ำหนักเบา เช่น ไฟแช็กบิวเทน เชื้อเพลิงหุงต้ม โดยเฉพาะที่นำไปใช้กับเตาแบบพกพา สารทำความเย็นในตู้เย็น ตัวทำละลายในการผลิตสารเคมีและผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ รวมถึงน้ำหอมและยาระงับกลิ่นกาย ใช้เป็นตัวขับเคลื่อนในกระป๋องสเปรย์ เชื้อเพลิงในการเชื่อม เชื้อเพลิงสำหรับเครื่องยนต์ หรือเชื้อเพลิงในการทำความร้อนกับเครื่องทำความร้อนแบบพกพา

ข้อควรระวังเพื่อความปลอดภัยเมื่อใช้บิวเทน

แม้ว่าบิวเทนจะเป็นก๊าซที่มีประโยชน์สารพัดประโยชน์ แต่ก็มีความไวไฟสูงเช่นกัน และอาจก่อให้เกิดอันตรายต่อความปลอดภัยได้หากใช้ไม่ถูกต้อง ในการใช้ก๊าซบิวเทนจึงควรคำนึงถึง

- ใช้บิวเทนในบริเวณที่มีการระบายอากาศดีเสมอ

- เก็บถังบิวเทนให้ห่างจากแหล่งความร้อนและเปลวไฟ

- ห้ามเจาะหรือให้ถังบิวเทนสัมผัสกับอุณหภูมิสูง

- ห้ามใช้บิวเทนใกล้เด็กหรือสัตว์เลี้ยง

- ปฏิบัติตามคำแนะนำของผู้ผลิตเสมอเมื่อใช้อุปกรณ์บิวเทน

#กระทรวงอุตสาหกรรมห่วงคนกินปิ้งย่างห้ามร้านใช้ซ้ำก๊าซกระป๋องเสี่ยงระเบิดเร่งสมอ.ชงเป็นสินค้าควบคุม 

#ก๊าซกระป๋องห้ามใช้ซ้ำ #สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม #กระทรวงอุตสาหกรรม #นโยบายรัฐบาล20กระทรวง